ศิลปะ ไม่เท่ากับ ความงาม

มกราคม 18, 2008 at 6:40 am ใส่ความเห็น

“ศิลปะ = ความงาม” คำกล่าวนี้เป็นจริงหรือ

หากเรามองภาพแบบอิมเพรสชั่นนิสของโมเน่ต์ สัมผัสได้ถึงแสงและสีที่ผ่อนคลาย รับรู้ถึงเสียงเพลงในภาพวาดนั้น เราอาจคล้อยตามไปกับคำกล่าวข้างต้นได้ไม่ยาก แต่ศิลปะสะท้อนหรือแสดงแต่เพียงความงามจริงๆ หรือ

ศิลปะก็เหมือนศาสตร์ประเภทอื่นๆ ที่สร้างสรรค์ขึ้นมาเพื่อรับใช้ และตอบสนองความต้องการของทั้งผู้สร้าง และผู้รับสื่อ ด้วยวัตถุประสงค์ที่หลากหลาย ศิลปินคนหนึ่งอาจต้องการแสดงออกถึงความนึกคิด ความเป็นตัวตน ความรู้สึกต่อสภาพสังคม ความกดดันภายในจิตใจ และอีกหลายๆ อย่าง ในขณะที่ศิลปินบางคนสร้างงานเพื่อเงิน

หากจะพูดถึงศิลปะทั้งหมดทั้งปวงแล้วคงเป็นเรื่องที่ต้องใช้เวลาเขียนตลอดชีวิต อีกทั้งความรู้ของฉันนับว่าอ่อนด้อยในหลายๆ แง่มุม ทำให้ไม่สามารถที่จะวิพากษ์วิจารณ์ตามแนววิชาการได้ แต่หากในฐานะของมนุษย์คนหนึ่งที่ชื่นชอบและนิยมในงานศิลปะแล้ว ฉันก็สามารถบอกเล่าเรื่องราวและความรู้สึกได้อย่างไม่ขัดเขิน

รายการโทรทัศน์กับฉันนั้นไม่ได้ถูกโรคกันนัก เมื่อเทียบกับหลายๆ คนแล้ว ฉันเป็นคนที่แทบจะล้าหลัง (มาก) ในแง่ของรายการทีวีและละคร เรียกว่าใครดูอะไร ติดละครเรื่องไหน อย่าได้เข้ามาคุย เพราะฉันจะทำหน้างง แล้วก็ไม่รู้เรื่อง แต่ฉันก็มีรายการที่ชอบดูอยู่เหมือนกัน ซึ่งออกจะเป็นรายการที่หาคนคุยได้ด้วยน้อยอยู่สักหน่อย ฉันชอบรายการเกี่ยวกับศิลปะ ไม่ว่าจะวิจารณ์แง่มุมต่างๆ ของภาพเขียนระดับโลก พาไปดูแกลเลอรี่ชั้นนำ แม้แต่ศิลปะริมถนนหนทาง

อย่างที่เกริ่นไปในตอนต้นว่าความรู้ทางด้านศิลปะของฉันมีอยู่จำกัด การได้ดูรายการที่แสดงถึงงานศิลปะทางฝั่งอเมริกาจึงนับเป็นประสบการณ์ใหม่ แน่นอนว่าฉันรู้จักศิลปินอเมริกันอยู่บ้าง และมีงานบางงานที่เคยผ่านตา แต่ก็ยังนับเป็นบีกินเนอร์ออฟบีกินเนอร์ คือแทบไม่รู้อะไรเลย

หลายปีก่อนเคยได้เห็นภาพงานศิลปะนำเอาหินมากองเป็นขด (spiral) ในทะเลสาบ และถามตัวเองว่านี่น่ะหรือที่เรียกว่าศิลปะ จนเมื่อ 2 วันก่อนได้ดูรายการ Artland: USA ภาพหินขดในน้ำก็ปรากฏขึ้นอีกครั้งหนึ่ง มันไม่ใช่แค่กองหิน มันเป็นท่าเรือแบบขด! (spiral jetty) แน่นอนว่ามันไม่ได้ใช้จอดเรือ แต่เป็นศิลปะแบบที่เรียกว่า Earth Work

jetty spiral-jettyoil.jpg

Spiral Jetty ตั้งอยู่ริมทะเลสาบ Great Salt Lake ในรัฐยูทา (Utah) มาตั้งแต่ปี 1970 และแน่นอนว่ามันไม่ใช่เพียงกองหินอย่างที่เคยคิด มันเป็นการถมที่ทำเป็นท่าเรือแบบขดขึ้นมา ในรายการสัมภาษณ์ผู้ที่เป็นคนก่อสร้างเจ้า Spiral Jetty นี้ขึ้น (แน่นอนว่าศิลปินไม่ได้ลงมือถมที่สร้างมันขึ้นมาเอง) ว่าเข้าใจหรือรู้สึกอย่างไรกับวงขดริมทะเลสาปนี้ เขาตอบว่าไม่รู้สิ แต่รู้สึกสบายใจที่ได้เห็นมัน นี่อาจจะเป็นสิ่งดีๆ ที่ Spiral Jetty มอบให้คนธรรมดาๆ อย่างเรา มันไม่ใช่ความงามแต่เป็นความพึงพอใจต่างหาก

หากจะยกตัวอย่างที่ชัดเจนขึ้นไปอีกสำหรับศิลปะที่ไม่เท่ากับความงาม ฉันนึกถึงงาน Mother and Child, Divided ที่นำเสนอซากแม่วัวลูกวัวผ่าครึ่ง อยู่ในตู้กระจกใส่น้ำยาฟอร์มาลีน ของ Damien Hirst คงไม่มีใคร ภายใต้สภาวะจิตใจปกติ จะมองงานแบบนี้ว่าสวย แต่แน่นอนว่าศิลปินมีจุดมุ่งหมายในการนำเสนอสิ่งที่ไม่งาม ไม่น่าดู (ซึ่งก็ยังมีคนที่อยากดู)

ตัวศิลปินเองบางครั้งสะท้อนความน่าเกลียดของสิ่งที่พบเห็นออกมา อย่าง Guernica ของปิกัสโซ่ (Pablo Picasso) ที่แสดงความน่าเกลียดของสงครามกลางเมืองสเปน

ศิลปะอาจจะไม่ใช่ความงามความรื่นรมย์เสมอไป แต่ศิลปะก็เปรียบเสมือนชีวิต มีทั้งด้านดีงาม ด้านน่าเกลียด ไม่มีชีวิตใดที่จะสวยงามหรือย่ำแย่ไปเสียหมด แต่ไม่ว่าจะเป็นอย่างไรชีวิตก็ยังถูกขับเคลื่อนให้เดินหน้าต่อไป ศิลปะก็ยังอยู่คู่เราแม้จะเปลี่ยนผ่านกาลเวลาไป

Advertisements

Entry filed under: เสพศิลปะ.

รักคนอ่าน ความลับ ไม่มีในโลก

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


มกราคม 2008
อา พฤ
    ก.พ. »
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  

หน้า

Blog Stats

  • 159,537 hits

%d bloggers like this: